نماز ، دعاهای واجب، دعاهای مستحب اهل سنت
حضرت علی (رضی الله عنه) - بخش اول
۱۳٩٤/٥/۸ ساعت ٥:۱٧ ‎ق.ظ | نوشته ‌شده به دست شاگرد | ( نظرات )
عزیزان زیادی درخواست قرار دادن خلیفه چهارم مسلمانان مومن را خواسته بودند که متاسفانه بعد از مدت زمان طولانی این مهم محقق گردید، از شما بابت تاخیر در تهیه این مقاله پوزش می خواهم. شهادت این بزرگوار در بخش دوم تنظیم و ارائه می گردد
این مقاله از کتاب زیر (از کتابخانه عقیده)گرفته شده است.
پیشگفتار ناشر 
کتاب حاضر فصلی از کتاب «عظمـاؤنا فی التاریخ» تألیف: بزرگ مرد تاریخ معاصر مرحوم دکتر مصطفی السباعی / است که توسط آقای امیر صادق تبریزی با عنوان «ستارگان هدایت در تاریخ اسلام» چاپ و منتشر شده است.
با توجه به اینکه فصل مربوط به زندگی خلیفه‌ی چهارم؛ حضرت علی(رضی الله عنه) بسیار مفید و مختصر نوشته شده است، این فصل کتاب مذکور به تنهایی و در جزوه‌ای کوچک جهت آشنایی با زندگی حضرت علی از دیدگاه اهل سنت، چاپ شد، امید است که مورد استفاده‌ی خوانندگان گرامی قرار بگیرد. 

شرح حال آن بزرگوار (رضی الله عنه) 
1- اولین کودکی بود که مسلمان شد و با پیامبرص نماز گزارد .(1)
2- پیامبرص شب هجرت او را در بستر خود نهاد و وی را مسئول کرد تا امانت‌های مشرکین را پس دهد.
3- در سال دوم هجرت پیغمبرص دخترش فاطمه ل را به عقد نکاح او در آورد.
4- تا فاطمه ل زنده بود زن دیگری را عقد نکرد، فاطمه ل شش ماه بعد از رحلت رسول خداص فوت کرد.
5- وقتی که مسلمان شد ده سال داشت و موقع هجرت بیست و دو ساله بود، هنگام رحلت پیامبرص سی و سه سال داشت و زمانی که به شهادت رسید شصت و سه سال از عمر شریفش می‌گذشت.
6- در بیست و پنجم ماه ذی‌الحجه 35 هجری به خلافت رسید. 
7- جنگ جمل با ام المؤمنین عایشه ل در ماه جمادی سال 36 هجری رخ داد.
8- جنگ صفین با معاویه در سال 37 هجری بود.
9- جنگ نهروان با خوارج در سال 38 هجری پیش آمد.
10- در کوفه در شب هفدهم ماه رمضان سال چهلم هجری به شهادت رسید.
11- مدت خلافتش چهار سال و هشت ماه و بیست و دو روز بود.
12- بعد از فوت فاطمه ل با هشت زن ازدواج نمود و چند ام ولد نیز داشت.
13- بیست و نه فرزند داشت: چهارده پسر و پانزده دختر .(2)
14- نسل او از طریق فرزندان حسن و حسین و محمد بن حنیفه و عباس و عمر(رضی الله عنهما) ادامه یافت*.
اسم و کنیه‌اش 
اسمش علی پسر ابو طالب این عبدالمطلب ابن هاشم ابن عبد مناف قریشی از تیره‌ی هاشم است. نسبش در عبدالمطلب به پیامبرص می‌رسد. مادرش فاطمه بنت اسد ابن هاشم ابن عبد مناف قریشی از تیره‌ی هاشم است. فاطمه بنت اسد در هاشم جد دوم پیامبر نسبش به محمدصمی‌رسد، بنابراین فاطمه اولین زن هاشمی است. 
کنیه‌اش ابو الحسن و ابو تراب است. کنیه‌ی ابو تراب را پیامبرص به وی داد و علی(رضی الله عنه) دوست داشت با این کنیه او را مورد خطاب قرار دهند.
زمان و مکان تولدش 
علی (رضی الله عنه) سی ودو سال بعد از تولد رسول اللهص در شهر مکه مکرمه بدنیا آمد.
محیط پرورش او 
پدرش ابوطالب از بزرگترین مشایخ و بزرگان عرب بود. وی فضیلت دفاع از پیامبرص در برابر اذیت و آزارهای قریش را دارد. ابو طالب فرزندان بسیار داشت و از نظر مالی در مضیقه بود لذا حمزه(رضی الله عنه) و پیامبرص قبل از بعثت با هم توافق کردند که از بار مخارج او بکاهند، لذا سرپرستی علی نصیب رسول خداص شد. وی در منزل حضرتص پرورش یافت و این گونه ملازم رسول خداص شد تا اینکه خداوند حضرت را برای رسالت برگزید.
ویژگی‌های جسمانی او 
علی(رضی الله عنه) مردی بود گندمگون و سر تاس که فقط پشت سرش مو داشت. محاسنش سفید و چشمانی سیاه و درشت داشت، شانه‌هایش پهن و دست‌ها و بازوانش نیرومند بود، کف دست‌هایش زبر و خشن و شکمش بزرگ و نزدیک به چاق بود، میانه بالا و زیبا و خنده رو بود، چون راه می‌رفت اندکی به اطراف متمایل می‌شد، اگر بازوی کسی را می‌گرفت او را متوقف می‌کرد به طوری که نفسش را بند می‌آورد.
مسلمان شدن او 
علی(رضی الله عنه) به عقاید و آداب جاهلیت آلوده نشد زیرا قبل از بلوغ مسلمان شد، ارجح اقوال اینست که هنگام مسلمان شدن ده سال داشته است بنابراین اولین کودکی است که اسلام آورد. ابو طالب او را دید که در شکاف کوه‌های مکه با پیامبرص نماز می‌خواند – در سال دوم رسالت – به او گفت: فرزندم! این چه دینی است که به آن گرویده‌ای؟ علی(رضی الله عنه) گفت: پدر جان! به رسول خدا ایمان آورده‌ام و آنچه را که از جانب خدا آورده است تصدیق نموده‌ام و برای خداوند با او نماز می‌خوانم و از او پیروی می‌نمایم!.
ابو طالب گفت: پسرم! بدان که او تو را بسوی خیر دعوت می‌کند پس مطیع و همراه او باش.
همراه با پیامبرص 
علی(رضی الله عنه) همواره از زمانی که مسلمان شد محبتش را نسبت به پیامبرص ابراز می‌کرد، مبارزات و فداکاری‌هایش در راه دعوت باعث شده بود که رسول خداص او را بیش از همه دوست داشته باشد. پیامبرص در شب هجرت او را در بستر خود نهاد و هنگامی که در مدینه بین مهاجر و انصار پیمان برادری بست علی(رضی الله عنه) را برادر خود خواند، وی در تمام جنگ‌ها و حوادث همراه با محمدص بود و در هر موقعیتی پیروز و سرفراز بود، فقط در جنگ تبوک از جهاد با رسول خداص باز ماند چون پیامبرص او را در مدینه جانشین خود ساخت. علی(رضی الله عنه) به حضرتص گفت: آیا مرا در میان زنان و کودکان می‌گذاری؟ رسول خداص در پاسخ فرمود: «أَلا تَرْضَى أَنْ تَکُونَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى ؟  إِلا أَنَّهُ لَیْسَ بَعْدِی نَبِیٌّ»! [3] «آیا راضی به این نیستی که تو در نزد من مانند هارون در نزد موسی؟ جز اینکه بعد از من پیغمبری نیست».
و در بیشتر غزوات پرچمدار پیامبرص بود، همراهی او با پیامبرص و فداکاریش در راه اسلام همچنان تا رحلت حضرتص ادامه داشت و رسول خداص به او مژده‌ی بهشت را داد بنابراین وی یکی از عشره‌ی مبشره است .[4]
فضائل علی(رضی الله عنه) بسیار است تا آنجا که امام احمد(رضی الله عنه) می‌گوید: «فضائلی که برای علی(رضی الله عنه) ذکر شده برای هیچ یک از صحابه(رضی الله عنهما) بیان نشده است». 
علی(رضی الله عنه) بعد از پیامبرص 
وقتی که ابوبکر(رضی الله عنه) به خلافت رسید و علی(رضی الله عنه) اجماع صحابه را نسبت به جانشینی او دید، و بعد از اینکه معتقد بود که خود برای خلافت ذی حق‌تر است، با رضایت و طیب خاطر با ابوبکر(رضی الله عنه) بیعت نمود. و تا ابوبکر(رضی الله عنه) زنده بود بهترین یار و وزیر او بود، و با اخلاص و صداقت در اداره‌ی دولت اسلامی و رسیدگی امور با او همکاری می‌نمود. 
در دوران خلافت عمر(رضی الله عنه) نیز چنین بود، برای او وزیری صادق بود و این رابطه‌ی دوستی تا آنجا بود که دخترش ام کلثوم را به عقد وی در آورد .[5]
و در بسیاری از موارد که عمر(رضی الله عنه) از مدینه خارج می‌شد علی(رضی الله عنه) را جانشین خود می‌کرد، به اینگونه وی از رجال بزرگ دولت بود از زمره‌ی آنان که در مواقع سختی تکیه گاه و جایگاه امیدند، فاروق(رضی الله عنه) او را جزو شورای شش نفری قرار داد تا از میان خود خلیفه‌ی بعد از او را برگزینند. و چون عثمان(رضی الله عنه) انتخاب شد علی(رضی الله عنه) نیز همراه جمهور صحابه با وی بیعت کرد و از خیرخواهی و همکاری و مساعدت دریغ نورزید، و هنگامی که آن فتنه شکل گرفت مشاور و مدافع عثمان(رضی الله عنه) بود و چون شورشیان بر در خانه‌ی عثمان(رضی الله عنه) تجمع کردند و راه خانه‌اش را مسدود کردند، علی، حسن و حسین(رضی الله عنهما) را برای دفاع از خانه‌ی وی فرستاد تا بالاخره قضای الهی بوقوع پیوست. 
علی(رضی الله عنه) در زمان خلافت 
بعد از شهادت عثمان(رضی الله عنه) علی(رضی الله عنه) به خلافت رسید، دوره‌ی خلافتش همراه با فتنه‌ها و جنگ‌ها خونینی بود که مسلمانان را موقتاً از انجام رسالت جهانی خود بازداشت، رسالتی که از زمان ابوبکر(رضی الله عنه) آغاز شد و در زمان عمر(رضی الله عنه) ادامه یافت و در زمان عثمان(رضی الله عنه) بخش عمده‌ای از آن تحقق یافت، از این رو فرصتی دست نداد تا در زمان وی نیز فتوحات ادامه یابد و به عمران و اصلاحات بپردازد، اگر اجل مهلتش می‌داد و حکومتش از فتنه و جنگ در امان می‌ماند مانند عصر عمر(رضی الله عنه) از نظر عدالت و استواری، خیر و برکت برای اسلام و بشریت از درخشانترین ادوار تاریخ اسلام می‌بود.
خلافت را در حالی عهده‌دار شد که شمشیرها آمیخته و دلها دگرگون شده بود و دشمنان اسلام از یهود و دیگران بر شعله‌های آتش فتنه می‌دمیدند و در بین مسلمانان تفرقه ایجاد می‌کردند تا اینکه در سه جنگ بزرگ و ده‌ها جنگ کوچک رو در روی هم ایستادند و خون یکدیگر را ریختند، اگر چه همه‌ی آنان به طور قطع در اجتهاد و کار خود اخلاص داشتند اما می‌پذیریم که آن اختلافات به طور کلی تا به امروز در تضعیف کیان و نیروی مسلمانان و بازماندنشان از انجام رسالت جهانی؛ اثرات سوء خود را بجا گذاشته است، خداوند آنان را بیامرزد و رحمت کند.
اما با وجود این فتنه‌ها که خلافتش را در بر گرفت عدالت را پیاده کرد و در اجرای حق بسیار کوشید، در راه خدا خاشع و خاضع بود و در راه ارشاد امت اسلامی کوشش‌های بسیار نمود، بهترین افراد را به کار گماشت، و افراد خاطی را سخت مجازات کرد، در رابطه با حق با احدی سازش نمی‌کرد و در اجرای الهی از سرزنش هیچ سرزنش کننده‌ای بیم نداشت، زاهدی بود که با تنعم بیگانه بود، و همانگونه که زندگی‌اش جهاد بود مرگش نیز شهادت بود.
پا ورقی --------------
[1] - ابوبکر(رضی الله عنه) هنگامی که به پیامبر گروید که حتی در خانواده‌اش هنوز جز شخص علی که کودکی ده ساله بود کسی به او دست بیعت نداده بود. نگاه: قاسطین، مارقین، ناکثین، مرحوم دکتر علی شریعتی ص 154 - مترجم.
[2]- در الریاض النضرة: 2/48- چهارده پسر و هجده دختر ذکر شده است.
[*]- حاج شیخ عباس قمی از علمای شیعه در کتاب منتهی الآمال اسامی پسران علی(رضی الله عنه) را چنین ذکر می‌کند: امام حسن، امام حسین، محمد الاکبر، عباس، ابوبکر عمر، عثمان، عبیداله، جعفر، عبدالله، محمد الاصغر، یحیی، عون و محمد الاوسط.
نگاه: مشعل اتحاد – ص 26 به کوشش محمد رضا حکیمی و عبدالکریم بی‌آزار شیرازی – مترجم.

[3]- بخاری: 6/3. حدیثی است متواتر. رک: نظم المتناثر فی الحدیث المتواتر. ص 124.

[4]- جامع الاصول: 8/558 [پیش از این اسامی عشره‌ی مبشره را ذکر کردیم].

[5]
شیخ مفید گوید: فرزندان امیر المؤمنین از دختر و پسر بیست و شش فرزندند: حسن و حسین و زینب کبری و زینب صغری که کنیه‌ی او ام کلثوم است، مادر اینان فاطمه‌ی بتول است. ام کلثوم پس از سال هشتم هجری متولد و سال هفدهم [شش سال پس از فوت فاطمه ل با عمر بن خطاب ازدواج کرد. 
نگاه: زندگانی فاطمه‌ی زهراء - دکتر سید جعفر شهیدی ص 263. 
همچنین عالم شیعه شیخ هادی کاشف الغطاء در کتاب مستدرک نهج البلاغه، نامه‌ی علی(رضی الله عنه) را نقل کرده است، در قسمتی از آن حضرت علی(رضی الله عنه) را چنین گوید: .... پس با ابوبکر از راه خیرخواهی مصاحبت کردم و در آنچه خدا را فرمان می‌برد با کوشش تمام او را اطاعت نمودم، آنگاه چون به حال احتضار در آمد، ولایت و حکومت را به عمر سپرد و ما بیعت کردیم و اطاعت نمودیم و خیرخواهی نشان دادیم ... 
نگاه: مشعل اتحاد ص 21 – به کوشش استاد محمد رضا حکیمی و دکتر عبدالکریم بی‌آزار شیرازی که هر دو از محققین شیعه هستند.و علامه سید عبدالحسین شرف الدین عالم بزرگ شیعه در کتاب «اجوبه مسائل موسی جارالله» می‌نویسد: اما نماز علی پشت سر ابوبکر و عمر از راه تقیه نبوده چون امام منزه و دور است از اینکه عبادت خود را به طور تقیه انجام دهد. ر. ک.: مشعل اتحاد ص 26 – مترجم.


 
دیگر موارد